DIEP, ruimte voor beeldende kunst
Marieke: “We hebben hier een tentoonstellingsruimte voor beeldende kunst. We willen naast ouderen vooral ook kinderen in aanraking laten komen met kunst. Daarnaast hebben we in het Rensenpark een paar ateliers opgezet waar kinderen zelf kunstenaar mogen zijn.”
Ze benadrukt dat dit gebeurt in lessen die worden gegeven door bekwame kunstdocenten, van wie velen zelf kunstenaar zijn. Voor de allerkleinsten is er een ontdekatelier. Voor de middenbouw en bovenbouw zijn er kinderateliers. Voor jongeren van 12 tot en met 15 jaar is er een jongerenatelier, en voor jongerenplus van 16 tot en met 24 jaar is er eveneens een atelier.
“Jongeren kunnen kiezen uit een opdracht of een eigen idee. Experimenteren en dingen uitproberen vinden we belangrijk. Vanuit dat experiment willen we ze stimuleren dat idee verder te ontwikkelen. Het seizoen sluiten we altijd af met een gezamenlijke tentoonstelling.”
Kijken, beleven en zelf maken
Scholen uit het basis- en voortgezet onderwijs bezoeken DIEP om kunstwerken te bekijken en samen te bespreken.
“We kijken met scholieren naar kunstwerken en gaan die daarna met elkaar bespreken. Zo horen ze dat er verschillende visies kunnen zijn op kunst. Dit geeft jongeren nog meer inzicht in waar zo’n kunstwerk voor kan staan.”
Daarnaast is er een reizende tentoonstelling die langs verschillende scholen trekt. De kunstenaar komt dan zelf naar school om het werk verder toe te lichten.
“Zo proberen we steeds beter die verbinding te maken tussen kijken naar kunst en het beleven, en uiteindelijk zelf je werk tentoon mogen stellen.”
Marieke vindt het belangrijk dat kinderen minstens één keer een museum van binnen hebben gezien.
“Voor veel kinderen is dat niet vanzelfsprekend. Wat ze er ook van vinden — of ze het mooi vonden of niet — als ze er maar eens bij stil hebben gestaan, vind ik dat belangrijk.”
De diepte in met jongeren
Voor middelbare scholieren is het vaak makkelijker om de stap naar DIEP te zetten.
“Als DIEP willen we letterlijk de diepte met ze in kunnen. Net een stap verder met ze gaan dan ze zelf zouden hebben gedaan. We proberen een proces met ze in te gaan dat gaat van kijken naar een kunstwerk naar het gebruikmaken van materialen en de techniek die nodig is om er zelf mee te kunnen werken in onze werkplaatsen. Door de nabesprekingen die we houden maken we de cirkel namelijk weer rond.”
In het nieuwe gebouw van DIEP komen tentoonstellingsruimtes en meerdere ateliers samen.
“Zo komt hier straks alles samen. Je kunt hier in je pauze zomaar binnenlopen en lekker komen kijken, maar je kan hier zelf ook heerlijk aan de slag gaan.”
Kunst en cultuur als onderdeel van ontwikkeling
Marieke omschrijft zichzelf als regelaar en als degene die de verantwoordelijkheid voor educatie op zich neemt.
“Kunst en cultuur moet voor iedereen zijn. Het staat helemaal niet zover van je af. Het hoort gewoon bij de ontwikkeling van onze jongeren. Hier kun je ontdekken of je talent hebt voor een creatief vak.”
Zelf is ze ook kunstenaar en werkt ze graag rond het thema mens en natuur. Kunst is voor haar niet alleen een doel, maar ook een middel om te leren.
“Kunst kun je als middel gebruiken om iets te leren. Het kan je aan het denken zetten over andermans wereld. Hierdoor kun je op allerlei ideeën komen. Een kunstwerk kan je raken of niet. Je kunt bepaalde vaardigheden leren door met kunst bezig te zijn. Het leert je te verdiepen in bepaalde onderwerpen en jezelf kritische vragen te stellen. Dat vind ik namelijk zeer belangrijk.”
Een persoonlijke drijfveer
Marieke groeide op in een arbeidersgezin waar een museumbezoek niet vanzelfsprekend was, maar waar haar ouders haar wél stimuleerden om te blijven tekenen.
“Door die positieve houding van mijn ouders kon ik mij verder ontwikkelen en hield ik vertrouwen dat het goed zou komen. Zij waren trots op mij en hingen mijn tekeningen op in de kamer. Die ervaring heeft mij ook gebracht om voor educatie in het kunst- en cultuuronderwijs te gaan.”
Ze ziet jaarlijks hoe betekenisvol het is wanneer jongeren hun werk mogen tonen in een eindejaarstentoonstelling.
“Als de kinderen met hun ouders die tentoonstellingsruimte betreden, dan voel je bijna een magisch gevoel ontstaan. Zo krijgt het werk dat die jongeren hebben gemaakt een nieuwe betekenis voor ze. Er wordt dan door anderen over hun werk gesproken.”
Over leren, plezier en het Leerpretpark
“Ik denk: als je niet meer leert, sta je stil. Leven is leren. Het vormt je als mens als je openstaat voor nieuwe dingen. Het geeft je positieve energie.”
Marieke is kritisch op het woord leerpret, maar niet op het idee erachter.
“Zelf vind ik Leerpret geen leuk woord. Het voelt en klinkt wat te geforceerd. Kunst en spelen kunnen wel de sleutel zijn om het interessanter voor kinderen te maken.”
Ze noemt “Rensenpark, het leukste leslokaal van Nederland” een aansprekender formulering.
“Het park zelf is al tof. Er is hier al veel te doen en dat wordt alleen maar mooier en meer. Alles om ons heen gaat om natuurlijk leren. Dit natuurgebied met z’n gebouwen waar allemaal verschillende dingen gebeuren kun je beleven als een groot avontuur.”
De ruimte om aan te klooien
Voor Marieke is plezier belangrijk, maar altijd in combinatie met ontwikkeling.
“Met het project wonderlijke wezens hebben we op een spelende wijze geprobeerd kunst toegankelijker te maken. Maar we blijven niet spelen, we willen wel degelijk ergens naartoe. Het werk dat je maakt hoeft niet gelijk perfect te zijn. De maatschappij waarin we leven dwingt ons al te vaak daartoe en stelt vaak veel te veel doelen.”
Juist daarom verdedigt ze de ruimte om te zoeken, uit te proberen en onaf te laten.
“Een idee is ook al een mooi resultaat, ook al is het nog niet helemaal af. Dat vinden we niet erg. De tijd nemen om aan te klooien is belangrijk.”
Ze ziet hoe jongeren soms vastzitten in wat ze al kunnen en spannend vinden om zichzelf te laten zien.
“Ze hier uithalen vind ik ongelooflijk leuk om te doen en ze zien groeien. Voor mij is dat een waardevol gevoel en levert mij vaak een kippenvelmoment op.”